Carstva i države na ovom našem brdovitom i nestabilnom Balkanu odvajkada su nastajala i nestajala, jedino su kafane opstajale i održavale se u svakom sistemu. Kafane su, kažu dobri poznavaoci kafanskih prilika, bile naše prve kulturne institucije, naše biblioteke i naši narodni arhivi u kojima se prikupljalo sve ono što nam je život donosio i odnosio.
Može vas interesovati
Bijeljina je nekada imala svoju Veliku ili Gradsku kafanu koja je u prizemlju zgrade Gradske uprave radila više od osamdeset godina. U Gradskoj kafani okupljali su se predstavnici nekadašnje bijeljinske inteligencije, profesori, advokati, službenici, privrednici, trgovci, a pazarnim danom gosti kafane bili su i poljoprivrednici iz semberskih sela. Stalni gosti Gradske kafane bili su bijeljinski penzioneri koji su u kafani prelistavali dnevnu štampu, družili se i prekraćivali dosadu i jednoličnost penzionerskog života.
- TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA -
Prvi bijeljinski boemi
U bijeljinskom kafanskom vremeplovu nezaobilazna su imena Velje Drvenice, krojačkog majstora, koji je jednog ranog jutra dao bakšiš i svom pijetlu koji ga je kukurikanjem dočekao ispred kuće, nakon neprospavane kafanske noći.
- TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA -
„Evo i tebi, Veljo nikad nije dozvolio da mu neko pjeva,a da mu to ne plati“.
Rame uz rame sa ovim bijeljinskim boemom bio je profesor Mika Makić, nesuđeni poeta i prevodilac sa francuskog jezika, redovni gost kafane koji je po povratku kući iz Gimnazije obavezno svraćao u Veliku kafanu kod Mehe Arapa „po svoju mjeru“. Nekoliko čaša banatskog rizlinga ispijao je u svom maniru, ritualno, ležerno i meraklijski, onako kako priliči pravim boemima. Još uvijek se stariji Bijeljinci sjećaju Dragutina Baje Grujića, Sadika Arnautovića Goluba, Dimitrija Dike Lazića, Mehmedalije Manovića Krompira i brojnih drugih.
Još iz kategorije
Kafane zamijenili kafići i kladionice
Stare kafane odavno su zamijenjene kafićima, kafe – barovima i kladionicama u kojima mladi provode sate i sate, najčešće buljeći u svoje mobilne telefone.
I danas u užem centru grada možete vidjeti kafiće, kafane i restorane neobičnih naziva: „Groš“, „Bife“, „Veranda“ i slično.
Naši sagovornici, pjesnik Mlađo Stanišić i književnik i publicista Dragan Mrkajić potvrđuju nam priču o kafanama kao o „prvim srpskim čitaonicama“, ističući da su se odvajkada u kafanama okupljali pjesnici, književnici, umjetnici, glumci, slikari, muzičari, ali i trgovci.
Kafana je naša sudbina
Dragan Mrkajić kaže da nije nimalo čudno što je pjesma Tome Zdravkovića „Kafana je moja sudbina“ tako popularna među svim generacijama.
„Još iz predratnog perioda u Tuzli su postojale kafane gdje su odsjedali poslovni ljudi. Tu su se sklapali poslovni ugovori, u kafanama su nastajala najčvršća kumstva i prijateljstva, ugovarali se i sklapali brakovi, provodadžisalo se, dogovarali neki krupni poslovi. U Tuzli je ranije postojala „Aljina kafana“, na ćošku kod zgrade Stare opštine i kod Trga oslobođenja. Ljudi su se tu sastajali, družili i sklapali poslove. U blizini je pijaca i opština, idealno mjesto za dogovor o sitnim poslovima, vezanim za trgovinu. Postojala je i Gradska kafana i kafana „Kod Đuguma“, prisjeća se Mrkajić.
Pjesnik Mlađo Stanišić kaže da su se najbolji srpski pjesnici decenijama družili u kafanama.
„Nema više boema kao što ih je nekada bilo. Kafana, međutim, još uvijek ima. Po boemstvu je ranije bila poznata beogradska „Skadarlija“. Napisao sam nekoliko pjesama o kafanama, kafanskim boemima, neprospavanim noćima. Prije rata u Sarajevu je bila poznata „Estrada“, „Pozorišna kafana“, kafana „Park“, gdje je dolazio književnik Dario Džamonja i drugi pjesnici i pisci“, ističe pjesnik Mlađo Stanišić.
Bijeljina.com
